Kunsten: Auteur, Docent, ex-Politicus.Carry-Ann Tjong-Ayong

De Koningin van Paramaribo

By Carry-Ann Tjong-Ayong 2019-05-17
Ik heb veel waardering voor de op 11 mei 2011 veel te vroeg overleden schrijver Clark Accord.
Maar ik heb evenveel, neen, nog meer waardering voor de hoofdpersoon in zijn schrijversdebuut ‘De Koningin van Paramaribo ‘.

Ja, ik weet het, als fatsoenlijk Surinaams meisje in de jaren ’50 moest jij je hoofd afwenden als je een ‘motyo’ tegenkwam op straat, maar ik kon het niet laten toch om te kijken en kreeg dan een stralende glimlach uit een mond met gouden tanden, die ik dankbaar beantwoordde. Ik had al vroeg een zwak voor de verworpenen der aarde.

Wilhelmina Angelica Adriana Merian Rijburg (1902-1983) alias Maxi Linder, was de beroemdste prostituee van Suriname en het Caraibisch gebied. Vooral militairen en zeelieden, maar ook burgers van Suriname van laag naar hoog kenden haar. Niet alleen vanwege bewezen diensten en gunsten maar vanwege haar onbaatzuchtigheid. Zij heeft voor talloze jongemannen die vooruit wilden komen de studie betaald, zodat zij later een hoge positie bereikten in het maatschappelijk leven. Tegenover vrouwen was zij ook vriendelijk en aardig. Zij hield van kinderen en vooral van honden.

Ondank is werelds loon. Toen zij op latere leeftijd ziek en berooid was, keek niemand meer naar haar om en stierf zij moederziel alleen in haar armoedige huisje, omringd door haar 51 honden…

En toen was daar Clark Accord, de jonge schrijver die haar uit de vergetelheid haalde met zijn grandioze debuutroman over de Koningin van Paramaribo. Dertig drukken en vertalingen in diverse talen haalde dit boek. Het werd een theaterstuk dat in heel Nederland werd gespeeld.
Hij schreef tevens de theatermonoloog
De Koningin van Paramaribo. (De gevallen vrouw bestaat niet )’
En toen wist ik het: Clark was al als kind net zo in de ban van Maxi als ik. Hij richtte een stichting onder haar naam op, de Wilhelmina Rijburg stichting,  die maaltijdprojecten opzette voor ouderen en behoeftigen in Paramaribo.

Helen Kamperveen schitterde in het theater in de hoofdrol samen met mijn nicht Manouschka Zeegelaar Breeveld met haar gouden stem die de liedjes als “Safri” zong. Maar ik mocht in de theatermonoloog van Clark bij theatergroep ‘ De Inrichting’ Wijk bij Duurstede, de begeerde rol spelen. Liggend op een ouderwets ijzeren bed met koperen knoppen, zoals mijn grootmoeder had, was ik de Koningin van Paramaribo, bedacht door de regisseur omdat ik in een rolstoel zit. En omdat ik niet heen en weer kon lopen werd de rol ook nog door Nadia Tilon weergegeven, die de jonge Maxi uitbeeldde en ik was de oudere, stervende. We deden zes voorstellingen, drie in Wijk bij Duurstede, twee in Utrecht en één in Valkenswaard.
Er kwamen veel bekenden kijken, zelfs Clark Accord.
En ik was tevreden. Ik had Maxi eer aan gedaan.
Carry-Ann Tjong-Ayong http://www.powemacat.com

Categorieën:Carry-Ann Tjong-Ayong